verb

umgehen

başa çıkmak

Etwas auf eine bestimmte Weise behandeln oder mit einer Situation klarkommen.

Tanım ve anlam

umgehen iki farklı kullanım ve vurguya sahip bir fiildir:

  1. Bir şeyle ilgilenmek, bir şeyi kullanmayı bilmek, bir durumu yönetmek
    Bu kullanımda fiil ayrılabilir ve genellikle mit edatıyla kullanılır:

    • mit jemandem/etwas umgehen → biriyle/bir şeyle ilgilenmek, onu kullanmayı bilmek
    • Er kann gut mit Kindern umgehen. → Çocuklarla iyi anlaşabiliyor.
    • Sie geht vorsichtig mit den Daten um. → Verilerle dikkatli bir şekilde ilgileniyor/kullanıyor.
  2. Bir kuralı, yasayı veya engeli dolanmak; kaçınmak
    Bu kullanımda fiil ayrılmazdır ve doğrudan nesne alır:

    • eine Regel umgehen → bir kuralı dolanmak
    • ein Gesetz umgehen → bir yasayı atlatmak
    • Er hat die Sicherheitsvorschriften umgangen. → Güvenlik kurallarını dolandı/ihlal etmeden atlatmayı başardı.

Ayrıca umgehen ayrılabilir fiil olarak “yayılmak, dolaşmak” anlamına da gelebilir:

  • Ein Gerücht geht um. → Bir söylenti dolaşıyor/yayılıyor.
  • Im Dorf geht eine Krankheit um. → Köyde bir hastalık yayılıyor.

Dilbilgisi ve kelime kökeni

umgehen fiili, um ve gehen parçalarından oluşur:

  • um → çevresinde, etrafında; dolanma veya yön değiştirme fikri verir
  • gehen → gitmek

Bu fiilin iki farklı dilbilgisel yapısı vardır:

1. Ayrılabilir kullanım: umgehen

“Biriyle/bir şeyle ilgilenmek” veya “yayılmak” anlamındadır.

  • Şimdiki zaman: Er geht mit dem Problem um.
  • Geçmiş zaman: Er ist mit dem Problem gut umgegangen.
  • Fiilin temel biçimi: umgehen

Bu kullanımda vurgu genellikle um bölümündedir: ÚMgehen.

2. Ayrılmaz kullanım: umgehen

“Bir şeyi dolanmak veya atlatmak” anlamındadır.

  • Şimdiki zaman: Er umgeht die Regel.
  • Geçmiş zaman: Er hat die Regel umgangen.
  • Fiilin temel biçimi: umgehen

Bu kullanımda vurgu genellikle ikinci bölüm üzerindedir: umGÉHen.

Her iki kullanımın geçmiş zaman ortacı umgangen biçimindedir. Anlam, cümledeki yapıdan ve özellikle mit edatının bulunup bulunmamasından anlaşılır.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

“İlgilenmek, yönetmek, kullanmayı bilmek” anlamında

  • mit etwas klarkommen → bir şeyin üstesinden gelmek; umgehen fiiline göre daha günlük ve konuşma diline yakındır.
  • behandeln → bir konuya, nesneye veya kişiye belirli bir biçimde davranmak; daha resmî ve sistematik bir anlam taşır.
  • handhaben → özellikle araç, yöntem veya görevleri ustalıkla kullanmak/yürütmek; “insanlarla iyi geçinmek” anlamında genellikle kullanılmaz.
  • bewältigen → zor bir görevin veya problemin üstesinden gelmek; umgehen ise yalnızca başa çıkmayı değil, bir şeyle nasıl davranıldığını da anlatabilir.

Zıt anlamlı olarak bağlama göre şu fiiller kullanılabilir:

  • misshandeln → kötü muamele etmek
  • vernachlässigen → ihmal etmek
  • überfordern → kapasitesinin üzerinde yük bindirmek

“Dolanmak, atlatmak” anlamında

  • umfahren → bir engelin etrafından geçmek; fiziksel bir engel için kullanılır.
  • ausweichen → kaçınmak veya yönünü değiştirmek; umgehen kadar doğrudan bir kuralı ihlal etmeden atlatma anlamı taşımaz.
  • vermeiden → kaçınmak; bir şeyi aktif olarak dolanma fikri, umgehen fiilinde daha belirgindir.
  • umfahren → bir engeli çevresinden geçmek; bu kullanımda fiziksel dolanma söz konusudur.

Zıt anlamlılar:

  • befolgen → bir kurala uymak
  • einhalten → kuralı, süreyi veya anlaşmayı yerine getirmek
  • beachten → dikkate almak, gözetmek

Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri

  • mit jemandem gut umgehen → biriyle iyi geçinmek / birine iyi davranmak
  • mit etwas vorsichtig umgehen → bir şeyi dikkatli kullanmak veya ele almak
  • mit Kritik umgehen → eleştiriyle başa çıkmak
  • mit Stress umgehen → stresle başa çıkmak
  • eine Regel umgehen → bir kuralı dolanmak
  • ein Gesetz umgehen → bir yasayı atlatmak/dolanmak
  • eine Sperre umgehen → bir engeli veya erişim kısıtlamasını aşmak
  • ein Verbot umgehen → bir yasağı dolanmak
  • ein Gerücht geht um → bir söylenti dolaşıyor
  • eine Krankheit geht um → bir hastalık yayılıyor

Make “umgehen” part of your vocabulary.

Build your German vocabulary with flashcards, audio and spaced repetition.

Examples

Unter stressigen Bedingungen kannst du gut mit schwierigen Situationen umgehen.verb

Stresli koşullarda zor durumlarla iyi başa çıkabilirsin.

Keep exploring German

Learn words from the content you love.

Add words from websites, books and videos, then remember them with spaced repetition (SRS).