vor allem

Anlam ve kullanım

vor allem Türkçede başlıca şu anlamlara gelir:

• özellikle
• her şeyden önce
• en başta
• bilhassa
• öncelikle

Bir kişi, nesne veya durumun diğerlerinden daha önemli olduğunu ya da özellikle vurgulandığını belirtir.

Örnekler:

• Ich mag Obst, vor allem Äpfel.
  Meyveleri, özellikle elmaları severim.

• Vor allem müssen wir ruhig bleiben.
  Her şeyden önce sakin kalmalıyız.

• Das Buch ist vor allem für Anfänger geeignet.
  Bu kitap özellikle yeni başlayanlar için uygundur.

Dilbilgisi ve kelime kökeni

vor allem, iki kelimeden oluşan kalıplaşmış bir edat grubudur:

• vor: önünde, önce
• allem: alles kelimesinin dativ hâli; “her şey” anlamındaki all kökünden gelir

Kelime kelime anlamı “her şeyin önünde” olsa da günümüz Almancasında çoğunlukla mecazî olarak “özellikle” veya “her şeyden önce” anlamında kullanılır.

Cümlede genellikle vurgu yapılan unsurdan önce veya cümlenin başında bulunur:

• Vor allem Kinder brauchen viel Bewegung.
  Özellikle çocukların çok hareket etmesi gerekir.

• Kinder brauchen vor allem viel Bewegung.
  Çocukların özellikle çok hareket etmesi gerekir.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar

• insbesondere ↗: “özellikle, bilhassa” anlamındadır ve daha resmî bir tınıya sahiptir.
• besonders ↗: “özellikle” anlamına gelir; günlük dilde yaygındır ve bazen “çok özel” anlamında da kullanılabilir.
• hauptsächlich ↗: “esas olarak, çoğunlukla” demektir; vurgu yapmaktan çok temel veya baskın unsuru belirtir.
• in erster Linie [?](vocabuo://word/in erster Linie): “birinci derecede, öncelikle” anlamına gelir ve öncelik sıralamasını daha açık biçimde vurgular.
• primär ↗: “birincil olarak” anlamındadır; daha resmî ve akademik kullanıma uygundur.

Zıt anlamlılar

vor allem için her durumda kullanılabilecek doğrudan bir zıt anlamlı yoktur. Bağlama göre karşıtlık oluşturmak için şu ifadeler kullanılabilir:

• vorwiegend ↗ / überwiegend ↗: “çoğunlukla” anlamına gelir; yalnızca özel bir unsuru öne çıkarmak yerine genel ağırlığı belirtir.
• ohne Ausnahme [?](vocabuo://word/ohne Ausnahme): “istisnasız” anlamındadır ve seçici vurgunun tersine bütün unsurları kapsar.

Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri

• vor allem wichtig [?](vocabuo://word/vor allem wichtig): özellikle önemli
• vor allem für [?](vocabuo://word/vor allem für): özellikle ... için
• vor allem bei [?](vocabuo://word/vor allem bei): özellikle ... durumunda / ... arasında
• vor allem anderen [?](vocabuo://word/vor allem anderen): her şeyden önce
• vor allem deshalb [?](vocabuo://word/vor allem deshalb): özellikle bu nedenle
• vor allem aber [?](vocabuo://word/vor allem aber): ama her şeyden önce / özellikle de