verb

wecken

uyandırmak

Jemanden aus dem Schlaf holen oder dafür sorgen, dass er aufsteht.

Tanım ve anlam

wecken, temel olarak “uyandırmak” anlamına gelen bir fiildir. Birini uykudan uyandırmak için kullanılır; ayrıca mecazen bir duyguyu, ilgiyi veya anıyı ortaya çıkarmak anlamına da gelebilir.

Birini uyandırmak: Ich wecke dich um sieben. — Seni saat yedide uyandırırım.
Duygu veya ilgi uyandırmak: Das weckt Erinnerungen. — Bu, anıları canlandırıyor.

Büyük harfle yazılan der Wecken ise özellikle Almanya’nın güneyinde ve güneybatısında kullanılan, “küçük ekmek” veya “küçük somun” anlamındaki bölgesel bir sözcüktür. Bu kullanım bölgeye göre değişebilir.

Dil bilgisi ve sözcük kökeni

wecken, düzenli çekimlenen, geçişli bir fiildir; yani genellikle uyandırılan kişi veya şey belirtme hâlinde kullanılır. Çekimleri: weckt, weckte, hat geweckt. Ayrılabilen bir fiil değildir.

Sözcük, “uyanık olmak” anlamındaki eski Almanca wachen ile aynı kök ailesindendir.

Eş ve zıt anlamlılar

aufwecken — “uyandırmak” anlamında çok yakın bir eş anlamlıdır; günlük dilde sıklıkla kullanılır.
wachrütteln — Birini fiziksel olarak sarsarak ya da mecazen güçlü biçimde etkileyerek kendine getirmek anlamına gelir. wecken’den daha vurgulu ve mecazi kullanıma daha açıktır.
einschläfern — “Uyutmak” demektir; uyandırmanın zıt anlamlısıdır.
beruhigen — “Sakinleştirmek” anlamına gelir. Duyguları veya heyecanı uyandırma anlamında wecken’in karşıtı olabilir; ancak her bağlamda doğrudan zıt anlamlı değildir.