la tasa

Definicja i znaczenie

Słowo "tasa" w języku hiszpańskim posiada kilka głównych znaczeń, w zależności od kontekstu, w jakim zostaje użyte:

1. Wskaźnik lub współczynnik: Odnosi się do relacji matematycznej między dwiema wielkościami wyrażonej zazwyczaj w procentach. Przykładem może być tasa de interés↗ (stopa procentowa) lub tasa de desempleo↗ (stopa bezrobocia).
2. Opłata administracyjna: Jest to rodzaj daniny lub zapłaty za konkretną usługę świadczoną przez państwo lub instytucję publiczną, np. tasa portuaria↗ (opłata portowa).
3. Wycena lub oszacowanie: Może oznaczać oficjalne ustalenie wartości towaru lub usługi.
4. Forma czasownikowa: Jest to również trzecia osoba liczby pojedynczej czasu teraźniejszego (presente) czasownika tasar↗, co oznacza "on/ona wycenia" lub "on/ona ogranicza".

Należy uważać, aby nie pomylić tego słowa z rzeczownikiem taza↗, który oznacza filiżankę lub kubek, mimo że w wielu regionach hiszpańskojęzycznych oba słowa wymawia się identycznie.

Gramatyka i pochodzenie

Jako rzeczownik, "tasa" jest rodzaju żeńskiego (la tasa). W liczbie mnogiej przybiera formę las tasas.

Słowo pochodzi bezpośrednio od czasownika tasar↗, który z kolei wywodzi się z łacińskiego taxare↗. Łaciński pierwowzór oznaczał "oceniać", "szacować wartość" lub "dotykać". Etymologicznie słowo to jest spokrewnione z polskim terminem "taksacja" oraz angielskim "tax".

Synonimy i antonimy

W zależności od wybranego znaczenia, można wyróżnić następujące synonimy:

• índice↗ - wskaźnik (w kontekście statystycznym).
• tarifa↗ - taryfa, cennik (w kontekście opłat).
• impuesto↗ - podatek (choć technicznie "tasa" i "impuesto" to różne rodzaje danin publicznych, często używa się ich zamiennie w mowie potocznej).
• proporción↗ - proporcja.
• precio↗ - cena.
• valoración↗ - wycena.

Antonimy są trudniejsze do zdefiniowania, gdyż zależą od braku danej wartości lub opłaty:

• exención↗ - zwolnienie (np. z opłaty).
• gratuidad↗ - bezpłatność.
• bonificación↗ - zniżka, ulga.