återhämta

Definicja i znaczenie

återhämta oznacza odzyskać, przywrócić lub dojść do siebie — zależnie od tego, czy używa się go z zaimkiem sig.

• återhämta sig — odzyskać siły, zregenerować się, dojść do siebie po chorobie, wysiłku lub trudnym okresie.
  Hon behöver återhämta sig efter operationen. — „Ona musi dojść do siebie po operacji”.
• återhämta något — odzyskać coś, co zostało utracone, na przykład pozycję lub kontrolę. W tym znaczeniu częściej spotyka się też czasownik återfå.

Gramatyka i pochodzenie

Czasownik regularny, należący do pierwszej koniugacji:

• bezokolicznik: återhämta
• teraźniejszość: återhämtar
• czas przeszły: återhämtade
• supinum: återhämtat

W znaczeniu „zregenerować się” zwykle występuje jako czasownik zwrotny: återhämta sig. W zdaniu forma zaimka sig zależy od podmiotu: jag återhämtar mig („regeneruję się”), de återhämtar sig („oni się regenerują”).

Słowo składa się z åter — „z powrotem”, „ponownie” — oraz hämta — „przynosić”, „odbierać”, „sprowadzać”. Dosłownie sugeruje więc „odzyskiwanie” czegoś lub „przywracanie” sił.

Synonimy i antonimy

Synonimy różnią się od återhämta zakresem lub typowym zastosowaniem:

• repa sig ↗ — „dojść do siebie”, potoczniejsze i często odnoszące się do poprawy po chorobie lub trudnym przeżyciu.
• tillfriskna ↗ — „wyzdrowieć”; dotyczy przede wszystkim powrotu do zdrowia.
• vila upp sig ↗ — „odpocząć i nabrać sił”; podkreśla odpoczynek jako sposób regeneracji.
• återfå ↗ — „odzyskać” coś, na przykład zdrowie, siły lub kontrolę; nie oznacza samo w sobie „dojść do siebie”.

Nie ma jednego antonimu pasującego do wszystkich znaczeń. Przy regeneracji przeciwieństwem może być försämras ↗ — „pogarszać się”, a przy odzyskiwaniu czegoś — förlora ↗ — „stracić”.

Typowe wyrażenia i połączenia

• återhämta sig efter en sjukdom ↗ — dojść do siebie po chorobie
• återhämta sig från stress ↗ — zregenerować się po stresie
• behöva tid för att återhämta sig ↗ — potrzebować czasu, żeby dojść do siebie
• återhämta krafterna ↗ — odzyskać siły