lyda

Definicja i znaczenie

Szwedzki czasownik lyda ma kilka znaczeń:

1. Być posłusznym, słuchać czyichś poleceń lub podporządkować się — zwykle chodzi o polecenie, zasadę albo osobę mającą autorytet.
   Barnen måste lyda läraren. — Dzieci muszą słuchać nauczyciela.

2. Brzmieć, być sformułowanym — używane, gdy mowa o brzmieniu wypowiedzi albo dokładnym brzmieniu tekstu.
   Hur lyder regeln? — Jak brzmi ta zasada?
   Det lyder bra. — To brzmi dobrze.

3. W połączeniu lyda under oznacza podlegać czemuś lub być objętym czymś, na przykład prawem albo określonymi zasadami.

Gramatyka i pochodzenie

Lyda to czasownik. Jego podstawowe formy to: lyda — bezokolicznik, lyder — czas teraźniejszy, lydde — czas przeszły, lytt — supinum.

Czasownik nie dzieli się na współczesne, samodzielne części o odrębnych znaczeniach. Jest historycznie związany ze staronordyjskim czasownikiem oznaczającym posłuszeństwo; pokrewne jest szwedzkie lydig ↗ — „posłuszny”.

Synonimy i antonimy

Synonimy zależą od znaczenia:

• W znaczeniu „być posłusznym”: åtlyda ↗ — „wykonywać polecenie”, często nieco bardziej formalne; följa ↗ — „stosować się do” lub „przestrzegać”, na przykład zasad.
• W znaczeniu „brzmieć” lub „być sformułowanym”: låta ↗ — „brzmieć”; vara formulerad ↗ — „być sformułowanym”.

Jako przeciwieństwa znaczenia „być posłusznym” można podać:

• trotsa ↗ — „sprzeciwiać się”, „stawiać opór”;
• vägra ↗ — „odmawiać”, zwłaszcza wykonania polecenia.

Nie ma jednego oczywistego antonimu dla znaczeń „brzmieć” i „być sformułowanym”.

Częste wyrażenia i połączenia

• lyda någon ↗ — słuchać kogoś, być mu posłusznym;
• lyda en order ↗ — wykonać rozkaz;
• lyda lagen ↗ — przestrzegać prawa;
• lyda under ↗ — podlegać czemuś;
• Hur lyder det? ↗ — „Jak to brzmi?” albo „Jak to jest sformułowane?”.