välja

Definicja i znaczenie

välja oznacza przede wszystkim wybierać lub wybrać — zdecydować się na jedną możliwość spośród kilku. Może odnosić się zarówno do rzeczy i osób, jak i do działania lub sposobu postępowania.

Zależnie od kontekstu może znaczyć:

• wybrać, zdecydować się na coś;
• wybierać lub wskazać kogoś, na przykład w głosowaniu;
• dobrać coś spośród dostępnych możliwości.

Gramatyka i pochodzenie

välja to bezokolicznik czasownika. Jest czasownikiem nieregularnym:

• teraźniejszość: väljer ↗
• czas przeszły: valde ↗
• supinum: valt ↗

Czasownik zwykle występuje z dopełnieniem, na przykład w znaczeniu „wybrać coś” lub „wybrać kogoś”. Pochodzi ze staronordyckiego velja; nie składa się z odrębnych współczesnych części słowotwórczych.

Synonimy i antonimy

Synonimy:

• välja ut ↗ — wybrać konkretną rzecz lub osobę spośród większej grupy; podkreśla selekcję.
• utse ↗ — wyznaczyć lub mianować kogoś do określonej roli; bardziej formalne i węższe znaczeniowo.
• plocka ↗ — wybrać albo „zgarnąć” coś, często w swobodniejszym, potocznym kontekście.

Nie ma jednego ścisłego antonimu. W zależności od kontekstu przeciwieństwem może być:

• avstå från ↗ — zrezygnować z czegoś, zamiast tego dokonywać wyboru;
• välja bort ↗ — odrzucić lub wykluczyć daną możliwość; to raczej przeciwieństwo wybrania konkretnej opcji niż samego czasownika välja.

Typowe wyrażenia i połączenia

• välja mellan ↗ — wybierać między czymś;
• välja att göra något ↗ — zdecydować się coś zrobić;
• välja själv ↗ — wybrać samodzielnie;
• välja en kandidat ↗ — wybrać kandydata, na przykład w wyborach.